Borrelende afvoer bij hoosbuien in Utrecht: oorzaak en aanpak
Bij meer dan 20 mm regen per uur kan het riool in Utrecht het water niet verwerken. Lucht en water drukken dan terug en uw afvoer gaat borrelen.
Een borrelende afvoer tijdens een hoosbui betekent meestal dat het riool in de straat vol staat en lucht terug via uw leidingen naar boven duwt. Borrelt de afvoer ook bij droog weer, dan zit er waarschijnlijk een gedeeltelijke verstopping of een ontluchtingsprobleem in uw eigen leiding. In Utrecht komt het eerste geregeld voor. Volgens de gemeente kan het riool niet al het water verwerken als er meer dan 20 mm regen in één uur valt. In de Binnenstad, Oost en Zuid ligt bovendien nog grotendeels een gemengd stelsel. Daar delen regenwater en afvalwater dezelfde buis, en die raakt bij zware buien snel vol. Hieronder leest u hoe u de oorzaak herkent, wat u zelf kunt doen, wanneer een vakman nodig is en wie welke kosten betaalt.
Wat is een borrelende afvoer en hoe herkent u die?
Een borrelende afvoer is een afvoer waaruit luchtbellen omhoog komen, vaak met een klokkend geluid of een rioolgeur. Bij een hoosbui komt dat meestal doordat het straatriool vol staat en de lucht in uw leidingen geen kant meer op kan. Uw afvoeren en het riool vormen samen één gesloten buizenstelsel. Normaal stroomt lucht met het water mee en ontsnapt die via de ontluchting op het dak. Is de buis in de straat tot de rand gevuld, dan zoekt de lucht de kortste weg naar boven. Dat is vaak het doucheputje, de afvoer van de wasmachine of de wc. U ziet dan bellen in het putje, een waterniveau in de wc-pot dat op en neer beweegt, of u ruikt ineens het riool. Let goed op wanneer het gebeurt. Begint het pas bij harde regen en stopt het kort na de bui, dan ligt de oorzaak vrijwel zeker bij de belasting van het riool. Borrelt het ook op droge dagen, bijvoorbeeld als de wasmachine leegpompt of als u doortrekt, dan zit het probleem eerder in uw eigen leiding. Denk aan vet, haren of zeepresten die de buis vernauwen. Komt er water omhoog in plaats van alleen lucht, dan is de situatie ernstiger en moet u snel handelen.
Waarom borrelt de afvoer vaker in Binnenstad, Oost en Zuid?
In de Binnenstad, Oost en Zuid ligt nog grotendeels gemengde riolering. Regenwater en afvalwater gaan daar door dezelfde buis, die bij een zware bui snel volloopt. Dan duwt het water de lucht terug richting de woningen, en dat hoort u als borrelen. De gemeente geeft zelf aan dat het riool niet alles aankan zodra er meer dan 20 mm regen in een uur valt. Bij eerder noodweer viel in de stad zo'n 30 tot 40 millimeter in een uur. In de regio kwamen toen meldingen binnen van ondergelopen kelders en putdeksels die omhoog werden gedrukt. In een andere natte periode, van 28 juli tot en met 31 augustus, ontving de gemeente 602 meldingen over water en riolering. In Leidsche Rijn en Vleuten-De Meern is het riool gescheiden. Schoon regenwater gaat daar zoveel mogelijk naar sloten, wadi's en de bodem. Borrelt uw afvoer in die wijken bij regen, dan is het verstandig te laten controleren of er toch regenwater op het vuilwaterriool terechtkomt. De gemeente scheidt bij vervanging van gemengd riool het vuil- en hemelwater. Rond de Bernadottelaan en Bevinlaan gebeurt dat in 2026, waarbij regenpijpen op een apart regenwaterriool komen. Bij de Maliebaan komt een nieuw riool met aparte hemelwaterafvoer.
Speelt uw woning of wijk in Utrecht een rol?
Ja, vooral de hoogte van uw laagste afvoerpunt bepaalt hoeveel last u krijgt. Ligt een afvoer lager dan de straat, zoals in een kelder of souterrain, dan bereikt terugdrukkend rioolwater die plek als eerste. De gemeente adviseert in dat geval een terugslagklep of een pomp. Dat speelt sterk in de Binnenstad. Langs de Oudegracht, Nieuwegracht, Kromme Nieuwegracht, Drift en Plompetorengracht liggen 732 werfkelders. Bij grachtenpanden liggen de rioolbuizen onder water in de gracht, en het laatste grachtenhuis werd pas in 1989 aangesloten. Ook in andere wijken verschilt de situatie. De meeste woningen in de Binnenstad stammen uit 1900-1909, in Oost uit 1920-1929 en in West en Noordoost uit 1930-1939. In Overvecht en Zuidwest overheerst bouw uit 1960-1969, met veel flats. In een flat delen veel woningen één standleiding, waardoor de laagste verdiepingen vaak als eerste merken dat er iets vastzit of terugdrukt. Wat het bouwjaar precies zegt over het leidingmateriaal is niet eenduidig vastgelegd. Laat bij een ouder huis met verbouwingen daarom vooral kijken hoe de leidingen nu lopen. Weet ook waar uw ontstoppingsstuk zit. Volgens een loodgieter ligt dat in Noordwest vaak in de voortuin en bij nieuwbouw in Vleuten-De Meern vaak naast het huis.
Wat kunt u zelf doen bij een borrelende afvoer?
Loos tijdens de bui zo min mogelijk water en sluit lage afvoeren af. Zo geeft u het riool ruimte en voorkomt u dat er water uw woning in komt. Na de bui test u met een emmer water of uw eigen leiding vrij is. Zet tijdens een hoosbui de wasmachine en vaatwasser uit en stel douchen en doortrekken even uit. Leg een afsluitdop of een goed sluitende plug in doucheputjes en afvoeren in kelder of souterrain. Een dichtgeknoopte zak met zand op het putje helpt ook. Doe het deksel van de wc dicht. Zet spullen in een kelder alvast hoger. Is de bui voorbij, giet dan een emmer water in de afvoer die borrelde. Loopt het vlot weg, dan lag het waarschijnlijk alleen aan het volle riool. Loopt het traag, dan zit er iets in uw eigen leiding. Maak dan eerst de sifon onder wastafel of gootsteen schoon en gebruik een ontstopper met zuignap. Gebruik liever geen agressieve chemische middelen, zeker niet als er water blijft staan. Controleer bij droog weer ook of de dakgoot en regenpijp vrij zijn. Klim nooit tijdens storm of onweer het dak op om de ontluchting te bekijken.
Wanneer is een vakman nodig bij een borrelende afvoer?
Schakel een vakman in als het borrelen ook bij droog weer optreedt, als water omhoog komt of als meerdere afvoeren tegelijk traag lopen. Dan zit er vrijwel zeker een vernauwing of verstopping in uw eigen leiding of bij de aansluiting op het riool. Een paar signalen op een rij helpt bij de keuze. Blijft een rioolgeur hangen nadat de bui voorbij is, dan kan de ontluchting of een sifon niet goed werken. Staat er water in de kelder of kruipruimte, bedenk dan dat dit volgens de gemeente zowel van te hoog grondwater als van het riool kan komen. Ruikt het water naar riool, dan is het rioolwater. Een vakman opent het ontstoppingsstuk bij de erfgrens. Staat daar water, dan zit de verstopping verder richting de straat. Is het daar leeg terwijl uw afvoer vol staat, dan ligt het probleem op uw eigen terrein. Wees eerlijk tegenover uzelf over de oorzaak. Borrelt het alleen tijdens een zware bui en loopt alles daarna normaal weg, dan helpt ontstoppen weinig. Dan zit de oplossing eerder in een terugslagklep of het afkoppelen van regenwater. Twijfelt u, beschrijf dan bij het bellen precies wanneer het borrelen begint en stopt.
Wat kost het onderzoeken van een borrelende afvoer?
Bij ons betaalt u een starttarief van €150 en daarnaast €25 per kwartier dat we aan het werk zijn. Hoe lang een klus duurt, hangt af van de oorzaak en van hoe goed de leiding en het ontstoppingsstuk bereikbaar zijn. U kunt de tijd zelf beperken door vooraf een paar dingen uit te zoeken. Weet waar het ontstoppingsstuk zit en zorg dat het vrij te maken is. Haal tegels, plantenbakken of fietsen weg als die erop staan. Noteer welke afvoeren borrelen en of dat alleen bij regen gebeurt of ook bij droog weer. Vertel ook of er een kelder of souterrain is en of de regenpijpen op het riool aangesloten zijn. Met die informatie is sneller duidelijk waar we moeten zoeken. We werken al 30 jaar aan afvoeren en riolering in deze regio en kennen het verschil tussen een vol straatriool en een verstopping in uw eigen buis. Ligt de oorzaak aan het gemengde riool tijdens een hoosbui, dan zeggen we dat liever vooraf dan dat u voor een bezoek betaalt dat niets oplost. Bel 030-7600523 en beschrijf wat u ziet, hoort en ruikt.
Wie betaalt: u, de verhuurder of gemeente Utrecht?
Als eigenaar betaalt u voor alles op uw eigen terrein tot de perceelaansluiting, die 0,5 meter buiten uw perceelgrens ligt. Wat daarbuiten ligt, valt onder de gemeente. Huurt u, dan neemt u contact op met de verhuurder, die verantwoordelijk is voor de aansluiting. Die grens is ook voor de vakman bindend. Een loodgieter mag volgens de gemeente geen problemen op gemeentegrond oplossen. Vermoedt u een verstopping in het openbare riool, bel dan 14 030. Buiten kantoortijd kiest u optie 2 in het keuzemenu. Blijkt de verstopping na controle toch op uw eigen terrein te zitten, dan rekent de gemeente €225 en vraagt zij vooraf om een eenmalige machtiging. Een volle of verstopte straatkolk meldt u apart. Let op het verschil met borrelen tijdens een hoosbui. Een vol gemengd riool is geen verstopping, dus een melding lost dat moment niet op. Pas als het water na de bui niet wegzakt en uw eigen leiding vrij blijkt, is melden zinvol. Veroorzaakt iemand schade aan het openbare riool door verkeerd gebruik, bijvoorbeeld door vet of doekjes, dan kan de gemeente die kosten bij de veroorzaker neerleggen.
Hoe voorkomt u een borrelende afvoer bij hoosbuien?
U voorkomt de meeste overlast door lage afvoeren te beschermen met een terugslagklep of pomp en door minder regenwater naar het riool te sturen. Houd daarnaast uw eigen leiding vrij van vet en doekjes, zodat die bij een bui niet extra snel volloopt. Een terugslagklep laat water wel weg maar niet terug. De gemeente raadt die of een pomp aan zodra een lozingspunt lager ligt dan de weg. Laat zo'n klep wel jaarlijks controleren, want vuil kan hem openhouden. Regenwater kunt u loskoppelen van het riool door de regenpijp in de tuin te laten uitkomen. De gemeente heeft daar een formulier voor waarmee u toestemming geeft om de regenpijp af te koppelen. Elke regenpijp die u afkoppelt, ontlast het gemengde riool in uw straat. Een groenblauw dak houdt ook water vast. De gemeente geeft subsidie als het groenpakket minstens 20 liter regenwater per m² opvangt, en u kunt die vooraf of achteraf aanvragen. Wilt u weten hoe uw leidingen lopen, vraag dan een riooltekening op. Er bestaan tekeningen van het riool in gemeentegrond en van riolering in particuliere grond. Grondwateroverlast op uw perceel blijft overigens uw eigen verantwoordelijkheid.
Samenvatting
Een borrelende afvoer bij een hoosbui komt meestal door een vol riool, zeker in wijken met gemengde riolering. Pak het zo aan. Stap 1: beperk tijdens de bui het waterverbruik en sluit lage afvoeren af. Stap 2: test na de bui met een emmer water of uw leiding vrij is. Stap 3: borrelt het ook bij droog weer of komt er water omhoog, schakel dan een vakman in. Stap 4: zit het probleem op gemeentegrond, bel 14 030; huurt u, bel de verhuurder. Stap 5: voorkom herhaling met een terugslagklep of pomp en door regenpijpen af te koppelen. Twijfelt u over de oorzaak, bel 030-7600523.
Veelgestelde vragen
Is een borrelende afvoer gevaarlijk?
Helpt een terugslagklep tegen een borrelende afvoer?
Moet ik de gemeente bellen als mijn afvoer borrelt bij regen?
Waarom borrelt mijn wc als ik de douche of wasmachine gebruik?
Bronnen
- Gemeente Utrecht: Wateroverlast — Uitleg over hoeveel regen het riool aankan en wie verantwoordelijk is voor grondwater op eigen perceel.
- Gemeente Utrecht: Water en riool — Advies over terugslagkleppen en pompen, de rol van verhuurders en wat een loodgieter wel en niet mag.
- Digitaal loket gemeente Utrecht: Rioolverstopping melden — Hoe u een verstopping op gemeentegrond meldt, waar de grens ligt en welke kosten gelden als de verstopping op eigen terrein zit.
- Gemeente Utrecht: Klimaatklaar en slim water opvangen — Informatie over het afkoppelen van de regenpijp zodat regenwater in de tuin terechtkomt in plaats van in het riool.
Meer weten
Achtergrondinformatie over riolering en rioolbeheer vindt u bij Stichting RIONED, de Nederlandse kennisorganisatie voor rioolbeheer.
Vragen over uw situatie?
Bel 24/7 en bespreek direct met een monteur of het probleem op eigen terrein of op gemeentegrond zit.
Bel 030-7600523